Kínai uralkodási éra
Az uralkodási éra (hagyományos kínai: 年號; egyszerűsített kínai: 年号; pinjin () niánhào; magyar népszerű: nien-hao) a kínai császárság korában használt időmeghatározási fogalom volt.
Trónra kerülésükkor a császárok kihirdették, hogy milyen uralkodási éra veszi kezdetét. Az éra neve általában két szótagból állt, s valamilyen szerencsés, pozitív jelentést hordozott. Ha a császár úgy érezte, hogy ez javíthat uralkodásán, akkor tetszőleges év után új uralkodási érát vezethetett be, ami szintén addig tartott, ameddig a császár meg volt elégedve vele. Egy császár uralkodása alatt tehát több éra is követhette egymást.
Az uralkodási érának a datálásban van nagy jelentősége: a császárkori Kínában minden dátumot uralkodási éra szerint adtak meg. Például az i. e. 138-as év történéseire így hivatkoznak: "A Csien-jüan () 建元 uralkodási éra 3. éve." (A Csien-jüan () Han Vu-ti () császár i. e. 140-135 közötti uralkodási érája volt. Han Vu-ti () i. e. 140-87 közötti hosszú uralma során összesen 11 új érát kezdett.) Az uralkodási érák rendszeres használatát is Han Vu-ti () kezdte: i. e. 140-től az érák folyamatosan követik egymást a kínai történelemben.
A Ming- és a Csing ()-dinasztiára jellemző, hogy egy császár csak egy uralkodási érát hirdetett meg, így egész uralkodása egy érából állt. Az ő esetükben az uralkodási éra nevét a császár neve helyett használják. Például a híres Kang-hszi () császárnak (ur. 1661–1722) sem ez a neve, hanem az uralkodási érája.
Új uralkodási érát kizárólag császár hirdethetett meg. Ha valaki más is megtette, az nyílt lázadást jelentett. A Kínai Népköztársaságban az uralkodási érák használata megszűnt, Tajvanon azonban még alkalmazzák: uralkodási éraként a Kínai Köztársaság (Ming-kuo () 民國) időszakát veszik figyelembe. Ennek első éve 1912. 2006 tehát a Kína Köztársaság 95. éve (民國95年).
Éranevek
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]Az alábbi táblázatban csak az éraneveket használó uralkodók szerepelnek. Ezért a Hszia ()-, Sang ()-, Csou ()-, Csin ()- dinasztiák, a Han-dinasztia első néhány uralkodója, a Vu Hu ()-kor legtöbb királysága, a tíz királyság korának sok uralkodója itt nem szerepel. Ezeket lásd a kínai uralkodók listája cikkben. Ezen kívül a Ming- és Csing ()- dinasztiák esetén az éranév azonos az uralkodónévvel, ezért e két dinasztia is ott található.
Han-dinasztia
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin1 |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| 1 A táblázatban a kínai átírás a cikk tetején található linkkel változtatható magyarosról pinjinre. | ||||
| I. Ven Ti () | 180–157 | Houjüan () | 後元 | 163–156 |
| I. Csing Ti () | 157–141 | Csungjüan () | 中元 | 149–143 |
| Houjüan () | 後元 | 143–141 | ||
| I. Vu Ti () | 141–87 | Csienjüan () | 建元 | 140–135 |
| Jüankuang () | 元光 | 134–129 | ||
| Jüansuo () | 元朔 | 128–123 | ||
| Jüansou () | 元狩 | 122–117 | ||
| Jüanting () | 元鼎 | 116–111 | ||
| Jüanfeng () | 元封 | 110–105 | ||
| Tajcsu () | 太初 | 104–101 | ||
| Tienhan () | 天漢 | 100–97 | ||
| Tajsi () | 太始 | 96–93 | ||
| Csengho () | 征和 | 92–89 | ||
| Houjüan () | 後元 | 88–87 | ||
| Csao Ti () | 86–74 | Sijüan () | 始元 | 86–80 |
| Jüanfeng () | 元鳳 | 80–75 | ||
| Jüanping () | 元平 | 74 | ||
| Csang Ji () | 74 | Jüanping () | 元平 | 74 |
| I. Hszüan Ti () | 73–49 | Pensi () | 本始 | 73–70 |
| Ticsie () | 地節 | 69–66 | ||
| Jüankang () | 元康 | 65–61 | ||
| Sencsüe () | 神爵 | 61–58 | ||
| Vufeng () | 五鳳 | 57–54 | ||
| Kanlu () | 甘露 | 53–50 | ||
| Huanglung () | 黃龍 | 49 | ||
| I. Jüan Ti () | 48–33 | Csujüan () | 初元 | 48–44 |
| Jungkuang () | 永光 | 43–39 | ||
| Csincsao () | 建昭 | 38–34 | ||
| Csingning () | 竟寧 | 33 | ||
| I. Cseng Ti () | 32–7 | Csiensi () | 建始 | 32–28 |
| Hoping () | 河平 | 28–25 | ||
| Jangsuo () | 陽朔 | 24–21 | ||
| Hungcsia () | 鴻嘉 | 20–17 | ||
| Jungsi () | 永始 | 16–13 | ||
| Jüanjen () | 元延 | 12–9 | ||
| Szujho () | 綏和 | 8–7 | ||
| I. Aj Ti () | 6–1 | Csienping () | 建平 | 6–3 |
| Jüansou () | 元壽 | 2–1 | ||
| Ping Ti () | i. e. 1 – i. sz. 6 | Jüansi () | 元始 | i. e. 1 – i. sz. 6 |
| Zsu Ce () | 6–9 | Csusö () | 居攝 | 6 |
| Csusi () | 初始 | 6–8 | ||
| Vang Mang () | 9–23 | Sicsiangkuo () | 始建國 | 9–13 |
| Tienfeng () | 天鳳 | 14–19 | ||
| Tihuang () | 地皇 | 20–23 | ||
| Keng Sze-ti () | 23–25 | Kengsi () | 更始 | 23–25 |
| Kuang Vu-ti () | 25–57 | Csienvu () | 建武 | 25–56 |
| Csienvu Csungjüan () | 建武中元 | 56–57 | ||
| I. Ming Ti () | 58–75 | Jungping () | 永平 | 58–75 |
| Csang Ti () | 76–88 | Csiencsu () | 建初 | 76–84 |
| Jüanho () | 元和 | 84–87 | ||
| Csangho () | 章和 | 87–88 | ||
| Ho Ti () | 89–105 | Jungjüan () | 永元 | 89–105 |
| Jüanhszing () | 元興 | 105 | ||
| Sang Ti () | 106 | Jenping () | 延平 | 106 |
| I. An Ti () | 106–125 | Jungcsu () | 永初 | 107–113 |
| Jüancsu () | 元初 | 114–120 | ||
| Jungning () | 永寧 | 120–121 | ||
| Csienkuang () | 建光 | 121–122 | ||
| Jenkuang () | 延光 | 122–125 | ||
| Pej Hsziang () | 125 | Jenkuang () | 延光 | 125 |
| I. Sun Ti () | 125–144 | Jungcsien () | 永建 | 126–132 |
| Jangcsie () | 陽嘉 | 132–135 | ||
| Jungho () | 永和 | 136–141 | ||
| Hanan () | 漢安 | 142–144 | ||
| Csienkang () | 建康 | 144 | ||
| Csung Ti () | 144–145 | Junghszi () | 永嘉 | 145 |
| Cse Ti () | 145–146 | Pencsu () | 本初 | 146 |
| Huan Ti () | 146–168 | Csienho () | 建和 | 147–149 |
| Hoping () | 和平 | 150 | ||
| Jüancsie () | 元嘉 | 151–153 | ||
| Junghszing () | 永興 | 153–154 | ||
| Jungsou () | 永壽 | 155–158 | ||
| Jenhszi () | 延熹 | 158–167 | ||
| Jungkang () | 永康 | 167 | ||
| Ling Ti () | 168–189 | Csienning () | 建寧 | 168–172 |
| Hsziping () | 熹平 | 172–178 | ||
| Kuangho () | 光和 | 178–184 | ||
| Csungping () | 中平 | 184–189 | ||
| III. Sao Ti () | 189 | Kuanghszi () | 光熹 | 189 |
| Csaoning () | 昭寧 | 189 | ||
| Hszien Ti () | 189–220 | Junghan () | 永漢 | 189 |
| Csuping () | 初平 | 190–193 | ||
| Hszingping () | 興平 | 194–195 | ||
| Csienan () | 建安 | 196–220 | ||
| Jenkang () | 延康 | 220 | ||
Cao Vej, Su Han, Szun Vu
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Cao Pi () | 220–226 | Huangcsu () | 黃初 | 220–226 |
| Cao Zsuj () | 226–239 | Tajho () | 太和 | 227–233 |
| Csinglung () | 青龍 | 233–237 | ||
| Csingcsu () | 景初 | 237–239 | ||
| Cao Fang () | 239–254 | Csengsi () | 正始 | 240–249 |
| Csiaping () | 嘉平 | 249–254 | ||
| Cao Mao () | 254–260 | Csengjüan () | 正元 | 254–256 |
| Kanlu () | 甘露 | 256–260 | ||
| Cao Huan () | 260–265 | Csingjüan () | 景元 | 260–264 |
| Hszienhszi () | 咸熙 | 264–265 | ||
| Liu Pej () | 221–223 | Csangvu () | 章武 | 221–223 |
| Liu San () | 223–263 | Csienhszing () | 建興 | 223–237 |
| Jenhszi () | 延熙 | 238–257 | ||
| Csingjao () | 景耀 | 258–263 | ||
| Jenhszing () | 炎興 | 263 | ||
| Szun Csüan () | 222–252 | Huangvu () | 黃武 | 222–229 |
| Huanglung () | 黃龍 | 229–231 | ||
| Csiaho () | 嘉禾 | 232–238 | ||
| Csevu () | 赤烏 | 238–251 | ||
| Tajjüan () | 太元 | 251–252 | ||
| Senfeng () | 神鳳 | 252 | ||
| Szun Liang () | 252–258 | Csienhszing () | 建興 | 252–253 |
| Vufeng () | 五鳳 | 254–256 | ||
| Tajping () | 太平 | 256–258 | ||
| Szun Hsziu () | 258–264 | Jungan () | 永安 | 258–264 |
| Szun Hao () | 264–280 | Jüanhszing () | 元興 | 264–265 |
| Kanlu () | 甘露 | 265–266 | ||
| Paoting () | 寶鼎 | 266–269 | ||
| Csienheng () | 建衡 | 269–271 | ||
| Fenghuang () | 鳳凰 | 272–274 | ||
| Tiencö () | 天冊 | 275–276 | ||
| Tienhszi () | 天璽 | 276 | ||
| Tiencsi () | 天紀 | 277–280 | ||
Csin-dinasztia
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| II. Vu Ti () | 265–290 | Tajsi () | 泰始 | 265–274 |
| Hszienning () | 咸寧 | 275–280 | ||
| Tajkang () | 太康 | 280–289 | ||
| Tajhszi () | 太熙 | 290 | ||
| II. Huj Ti () | 290–306 | Junghszi () | 永熙 | |
| Jungping () | 永平 | 291 | ||
| Jüankang () | 元康 | 291–299 | ||
| Jungkang () | 永康 | 300–301 | ||
| Jungning () | 永寧 | 301–302 | ||
| Tajan () | 太安 | 302–303 | ||
| Jungan () | 永安 | 304 | ||
| Csienvu () | 建武 | |||
| Jungan () | 永安 | |||
| Junghszing () | 永興 | 304–306 | ||
| Kuanghszi () | 光熙 | 306 | ||
| Huaj Ti () | 307–313 | Jungcsia () | 永嘉 | 307–313 |
| Min Ti () | 313–317 | Csienhszing () | 建興 | 313–317 |
| II. Jüan Ti () | 317–322 | Csienvu () | 建武 | 317–318 |
| Tahszing () | 大興 | 318–321 | ||
| Jungcsang () | 永昌 | 321–322 | ||
| II. Ming Ti () | 322–325 | 322–325 | ||
| Tajning () | 太寧 | 323–325 | ||
| II. Cheng Ti () | 325–342 | 325 | ||
| Hszienho () | 咸和 | 326–334 | ||
| Hszienkang () | 咸康 | 335–342 | ||
| Kang Ti () | 342–344 | Csienjüan () | 建元 | 343–344 |
| Mu Ti () | 345–361 | Jungho () | 永和 | 345–356 |
| Senping () | 升平 | 357–361 | ||
| II. Aj Ti () | 361–365 | Lungho () | 隆和 | 362–363 |
| Hszingning () | 興寧 | 363–365 | ||
| I. Fej Ti () | 365–371 | Tajho () | 太和 | 365–371 |
| Csien-ven Ti () | 371–372 | Hszienan () | 咸安 | 371–372 |
| Hszia-vu Ti () | 372–396 | Ninkang () | 寧康 | 373–375 |
| Tajjüan () | 太元 | 376–396 | ||
| II. An Ti () | 396–418 | Lungan () | 隆安 | 397–401 |
| Jüanhszing () | 元興 | 402–404 | ||
| Jihszi () | 義熙 | 405–418 | ||
| Kung Ti () | 419–420 | Jüanhszi () | 元熙 | 419–420 |
| I. Fu Csien () | 351–355 | Huangsi () | 皇始 | 351–355 |
| Fu Seng () | 355–357 | Soukuang () | 壽光 | 355–357 |
| II. Fu Csien () | 357–385 | Junghszing () | 永興 | 357–359 |
| Kanlü () | 甘露 | 359–364 | ||
| Csienjüan () | 建元 | 364–385 | ||
| Fu Pi () | 385–386 | Tajen () | 太安 | 385–386 |
| Fu Teng () | 386–394 | Tajcsu () | 太初 | 386–394 |
| Fu Csung () | 394 | Jencsu () | 延初 | 394 |
| Jao Csang () | 384–393 | Pejkue () | 白雀 | 384–386 |
| Csiencsu () | 建初 | 386–393 | ||
| Jao Hszing () | 394–416 | Huangcsu () | 皇初 | 394–399 |
| Hungsi () | 弘始 | 399–416 | ||
| Jao Hung () | 416–417 | Jungho () | 永和 | 416–417 |
| Csi-fu Kuo-zsen () | 385–388 | Jüancsi () | 建義 | 385–388 |
| Csi-fu Kan-kuj () | 388–400 409–412 |
Tajcsu () | 太初 | 388–400 |
| Kengsi () | 更始 | 409–412 | ||
| Csi-fu Csi-pan () | 412–428 | Jungkeng () | 永康 | 412–419 |
| Csienhung () | 建弘 | 419–428 | ||
| Csi-fu Mu-mo () | 428–431 | Junghung () | 永弘 | 428–431 |
Cseng–Han
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Li Tö () | 303 | Csiencsu () Csingcsu () |
建初 景初 |
303 |
| Li Liu () | 303 | |||
| Li Hsziung () | 303–334 | |||
| Csienhszing () | 建興 | 304–305 | ||
| Jenping () | 晏平 | 306–310 | ||
| Jüheng () | 玉衡 | 311–334 | ||
| Li Pan () | 334 | |||
| Li Csi () | 334–338 | |||
| Hanhszing () | 漢興 | 337–343 | ||
| Li Sou () | 338–343 | |||
| Li Si () | 343–347 | |||
| Tajho () | 太和 | 344–345 | ||
| Csianing () | 嘉寧 | 346–347 | ||
Han–Csao
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Liu Jüan () | 304–310 | Csienhszing () | 建興 | 304–307 |
| Jungfeng () | 永鳳 | 308 | ||
| Hozsuj () | 河瑞 | 309 | ||
| Kuanghszing () | 光興 | 310 | ||
| Liu Ho () | 310 | |||
| Liu Cung () | 310–318 | |||
| Csiaping () | 嘉平 | 311–315 | ||
| Csienjüan () | 建元 | 316 | ||
| Lincsia () | 麟嘉 | 317–318 | ||
| Liu Can () | 318 | Hancsang () | 漢昌 | 318 |
| Liu Jao () | 318–329 | Kuangcsu () | 光初 | 318–329 |
| Si Lö () | 319–333 | Csaovang () | 趙王 | 319–327 |
| Tajho () | 太和 | 328–329 | ||
| Csienping () | 建平 | 330–332 | ||
| Jenhszi () | 延熙 | 333 | ||
| Si Hong () | 333–334 | |||
| Csienvu () | 建武 | 334–348 | ||
| Si Hu () | 334–349 | |||
| Tajning () | 太寧 | 349 | ||
| Si Si () | 349 | |||
| Si Cun () | 349 | |||
| Si Csien () | 349–350 | Csinglung () | 青龍 | 349–350 |
| Si Cse () | 350–351 | Jungning () | 永寧 | 350–351 |
idő |
||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||||||||
| Mu-zsung Huang () | 337–348 | Jenvang () | 燕王 | 337–348 | ||||||
| Mu-zsung Csün () | 348–360 | |||||||||
| Jenjüan () | 燕元 | 349–351 | ||||||||
| Jüanhszi () | 元璽 | 352–357 | ||||||||
| Senping () Csien Csin () (Fu Seng ()) fennhatósága |
升平 | 357 | ||||||||
| Kuangsou () | 光壽 | 357–359 | ||||||||
| Csienhszi () | 建熙 | 360–365 | ||||||||
| Mu-zsung Vej () | 360–370 | |||||||||
| Csienjüan () | 建元 | 366–370 | ||||||||
| Mu-zsung Csuj () | 384–396 | Jenvang () | 燕王 | 384–385 | ||||||
| Csienhszing () | 建興 | 386–396 | ||||||||
| Mu-zsung Pao () | 396–398 | Jungkang () | 永康 | 396–398 | ||||||
| Mu-zsung Seng () | 398–401 | Csienping () | 建平 | 398 | ||||||
| Csanglö () | 長樂 | 399–401 | ||||||||
| Mu-zsung Hszi () | 401–407 | Kuangsi () | 光始 | 401–406 | ||||||
| Csüansi () | 建始 | 407 | ||||||||
| Mu-zsung Tö () | 398–405 | Jenvang () | 燕王 | 398–400 | ||||||
| Csienping () | 建平 | 400–405 | ||||||||
| Mu-zsung Csao () | 405–410 | Tajsang () | 太上 | 405–410 | ||||||
| Kao Jün () | 407–409 | Csengsi () | 正始 | 407–409 | ||||||
| Feng Pa () | 409–430 | Tajping () | 太平 | 409–430 | ||||||
| Feng Hong () | 430–436 | Tahszing () | 大興 | 430–436 | ||||||
Liang
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Csang Mao () | 320–324 | Csienhszing () | 建興 | 320–324 |
| Csang Csün () | 324–346 | 324–346 | ||
| Csang Csung-hua () | 346–353 | 346–353 | ||
| Csang Jao-ling () | 353 | 353 | ||
| Csang Co () | 353–355 | 353–354 | ||
| Hoping () | 和平 | 354–355 | ||
| Csang Hszüan-csing () | 355–363 | Csienhszing () | 建興 | 355–361 |
| Sengping () | 升平 | 361–363 | ||
| Csang Tien-hszi () | 364–376 | 364–376 | ||
| Lu Kuang () | 386–399 | Tajang () | 太安 | 386–389 |
| Lüncsia () | 麟嘉 | 389–396 | ||
| Lungfej () | 龍飛 | 396–399 | ||
| Lu Sao () | 399 | |||
| Lu Csuan () | 399–401 | Hszienning () | 咸寧 | 399–401 |
| Lu Lung () | 401–403 | Sending () | 神鼎 | 401–403 |
| Tu-fa Vu-gu () | 397–399 | Tajcsu () | 太初 | 397–399 |
| Tu-fa Li Lu-gu () | 399–402 | Csienho () | 建和 | 399–402 |
| Tu-fa Zsu-tan () | 402–414 | Hungcsang () | 弘昌 | 402–404 |
| Csiaping () | 嘉平 | 404–412 | ||
| Tuan Ji () | 397–401 | Senhszi () | 神璽 | 397–399 |
| Tienhszi () | 天璽 | 399–401 | ||
| Csü-csü Meng-hszün () | 401–433 | Jungan () | 永安 | 401–412 |
| Hszüansi () | 玄始 | 412–428 | ||
| Csenghszüan () | 承玄 | 428–430 | ||
| Jiho () | 義和 | 430–433 | ||
| Csü-csü Mu-csien () | 433–439 | Jungho () | 永和 | 433–439 |
| Csü-csü Vu-huj () | 442–444 | Csengping () | 承平 | 442–443 |
| Csiansou () | 乾壽 | 443–444 | ||
| Csü-csü An-csou () | 444–460 | Csengping () | 承平 | 444–460 |
| Li Kao () | 400–417 | Kengce () | 庚子 | 400–405 |
| Csiencsu () | 建初 | 406–417 | ||
| Li Hszin () | 417–420 | Csiahszing () | 嘉興 | 417–420 |
| Li Hszün () | 420–421 | Jungcsien () | 永建 | 420–421 |
| Liang (南) 502–557 | ||||
| V. Vu Ti () | 502–549 | Tiencsien () | 天監 | 502–519 |
| Putung () | 普通 | 520–527 | ||
| Tatung () | 大通 | 527–529 | ||
| Csungtatung () | 中大通 | 529–534 | ||
| Tatung () | 大同 | 535–546 | ||
| Csungtatung () | 中大同 | 546–547 | ||
| Tajcsing () | 太清 | 547–549 | ||
| Csien-ven Ti () | 549–551 | Tapao () | 大寶 | 549–551 |
| Jü-csang Vang () | 551–552 | Tiencseng () | 天正 | 551–552 |
| III. Jüan Ti () | 552–555 | Csengseng () | 承聖 | 552–555 |
| Csen-jang Hou () | 555 | Tiencseng () | 天成 | 555 |
| II. Csing Ti () | 555–557 | Saotaj () | 紹泰 | 555–556 |
| Tajping () | 太平 | 556–557 | ||
| Nan Liang (南梁 déli Liang) 555–587 | ||||
| II. Hszüan Ti () | 555–562 | Tating () | 大定 | 555–562 |
| II. Hszia Ming-ti () | 562–585 | Tienpao () | 天保 | 562–585 |
| Hszia Csing-ti () | 585–587 | Kuangjün () | 廣運 | 585–587 |
Hszia
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Ho-lian Po-po () | 407–425 | Lungseng () | 龍升 | 407–413 |
| Fenghsziang () | 鳳翔 | 413–418 | ||
| Csangvu () | 昌武 | 418–419 | ||
| Cenhszing () | 真興 | 419–425 | ||
| Ho-lian Csang () | 425–428 | Csengkuang () | 承光 | 425–428 |
| Ho-lian Ting () | 428–431 | Sengkuang () | 勝光 | 428–431 |
Vu Hu
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| To-pa Si Ji-csien () | 338–377 | Csienkuo () | 建國 | 338–377 |
| Zsan Min () | 350–352 | Junghszing () | 永興 | 350–352 |
| Mu-zsung Hung () | 384 | Jenhszing () | 燕興 | 384–385 |
| I. Mu-zsung Csung () | 384–386 | |||
| Kengsi () | 更始 | 385–386 | ||
| Tuan Szuj () | 386 | Csengping () | 昌平 | 386 |
| Mu-zsung Tao () | 386 | Csienming () | 建明 | 386 |
| Mu-zsung Jao () | 386 | Csienping () | 建平 | 386 |
| (II. Mu-zsung Csung, ) | 386 | Csienvu () | 建武 | 386 |
| Mu-zsung Jung () | 386–394 | Csunghszing () | 中興 | 386–394 |
| Jang Nan-tang () | 429–441 | Csienji () | 建義 | 436–440 |
idő |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | |||||
| Pej Vej () (北魏 északi Vej) 386–535 | |||||||
| Tao Vu-ti () | 386–409 | Tengkuo () | 登國 | 386–396 | |||
| Huangsi () | 皇始 | 396–398 | |||||
| Tienhszing () | 天興 | 398–404 | |||||
| Tience () | 天賜 | 404–409 | |||||
| Ming Jüan-ti () | 409–423 | Junghszing () | 永興 | 409–413 | |||
| Senzsuj () | 神瑞 | 414–416 | |||||
| Tajcsang () | 泰常 | 416–423 | |||||
| Taj Vu-ti () | 424–452 | ||||||
| Sikuang () | 始光 | 424–428 | |||||
| Sencsia () | 神䴥 | 428–431 | |||||
| Jenho () | 延和 | 432–434 | |||||
| Tajjen () | 太延 | 435–440 | |||||
| Tajping csencsün () | 太平真君 | 440–451 | |||||
| Csengping () | 正平 | 451–452 | |||||
| Nan-an Vang () | 452 | Csengping () | 承平 | 452 | |||
| Ven Cseng-ti () | 452–465 | Hszingan () | 興安 | 452–454 | |||
| Hszingkuang () | 興光 | 454–455 | |||||
| Tajan () | 太安 | 455–459 | |||||
| Hoping () | 和平 | 460–465 | |||||
| Hszien Ven-ti () | 466–471 | Tienan () | 天安 | 466–467 | |||
| Huanghszing () | 皇興 | 467–471 | |||||
| Hszia Ven-ti () | 471–499 | Jenhszing () | 延興 | 471–476 | |||
| Csengming () | 承明 | 476 | |||||
| Tajho () | 太和 | 477–499 | |||||
| Hszüan Vu-ti () | 500–515 | Csingming () | 景明 | 500–503 | |||
| Csengsi () | 正始 | 504–508 | |||||
| Jungping () | 永平 | 508–512 | |||||
| Jencsang () | 延昌 | 512–515 | |||||
| I. Hszia Ming-ti () | 516–528 | Hsziping () | 熙平 | 516–518 | |||
| Senkuj () | 神龜 | 518–520 | |||||
| Csengkuang () | 正光 | 520–525 | |||||
| Hsziacsang () | 孝昌 | 525–527 | |||||
| Vutaj () | 武泰 | 528 | |||||
| Hszia Csuang-ti () | 528–530 | Csienji () | 建義 | 528 | |||
| Jungan () | 永安 | 528–530 | |||||
| Csang-kuang Vang () | 530–531 | Csienming () | 建明 | 530–531 | |||
| Csie Min-ti () | 531–532 | Putaj () | 普泰 | 531–532 | |||
| An-ting Vang () | 531–532 | Csunghszing () | 中興 | 531–532 | |||
| II. Hszia Vu-ti () | 532–535 | Tajcsang () | 太昌 | 532 | |||
| Junghszing () | 永興 | 532 | |||||
| Junghszi () | 永熙 | 532–535 | |||||
| Tung Vej () (东魏 keleti Vej) 534–550 | |||||||
| Hszia Csing-ti () | 534–550 | Tienping () | 天平 | 534–537 | |||
| Jüanhsziang () | 元象 | 538–539 | |||||
| Hszingho () | 興和 | 539–542 | |||||
| Vuting () | 武定 | 543–550 | |||||
| Hszi Vej () (北魏 nyugati Vej) 535–556 | |||||||
| III. Ven Ti () | 535–551 | Tadong () | 大統 | 535–551 | |||
| II. Fej Ti () | 552–554 | – | |||||
| Kung Ti () | 554–556 | – | |||||
Liu Szung
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| III. Vu Ti () | 420–422 | Jungcsu () | 永初 | 420–422 |
| IV. Sao Ti () | 423–424 | Csingping () | 景平 | 423–424 |
| II. Ven Ti () | 424–453 | Jüancsia () | 元嘉 | 424–453 |
| I. Hszia Vu-ti () | 454–464 | Hsziaocsien () | 元嘉 | 454–456 |
| Taming () | 大明 | 457–464 | ||
| Csien Fej-ti () | 465 | Jungkuang () | 永光 | 465 |
| Csingho () | 景和 | |||
| III. Ming Ti () | 465–472 | Tajsi () | 泰始 | 465–471 |
| Tajjü () | 泰豫 | 472 | ||
| Hou Fej-ti () | 473–477 | Jüanhuj () | 元徽 | 473–477 |
| II. Sun Ti () | 477–479 | Sengming () | 昇明 | 477–479 |
idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Csi () (齐) 479–502 | ||||
| Kao Ti () | 479–482 | Csienjüan () | 建元 | 479–482 |
| IV. Vu Ti () | 483–493 | Jungming () | 永明 | 483–493 |
| Jü-lin Vang () | 494 | Lungcsang () | 隆昌 | 494 |
| Haj-ling Vang () | 494 | Jenhszing () | 延興 | 494 |
| IV. Ming Ti () | 494–498 | Csienvu () | 建武 | 494–498 |
| Jungtaj () | 永泰 | 498 | ||
| Tung-hun Hou () | 499–501 | Jungjüan () | 永元 | 499–501 |
| Ho Ti () | 501–502 | Csunghszing () | 中興 | 501–502 |
| Pej Csi () (北齐 északi Csi ()) 550–577 | ||||
| Ven-hszüan Ti () | 550–559 | Tienpao () | 天保 | 550–559 |
| III. Fej Ti () | 560 | Csienming () | 乾明 | 560 |
| Hszia-csao Ti () | 560–561 | Huangcsien () | 皇建 | 560–561 |
| Vu-cseng Ti () | 561–565 | Tajning () | 太寧 | 561–562 |
| Hocsing () | 河清 | 562–565 | ||
| Hou Csu () | 565–577 | Tientung () | 天統 | 565–569 |
| Vuping () | 武平 | 570–576 | ||
| Lunghua () | 隆化 | 576 | ||
| Jou Csu () | 577 | Csengkuang () | 承光 | 577 |
Pej Csou
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| V. Ming Ti () | 557–560 | Vucseng () | 武成 | 559–560 |
| Paoting () | 保定 | 560–562 | ||
| VII. Vu Ti () | 561–578 | |||
| Tienho () | 天和 | 566–572 | ||
| Csientö () | 建德 | 572–578 | ||
| Hszüancseng () | 宣政 | 578 | ||
| IV. Hszüan Ti () | 578–579 | |||
| Tacseng () | 大成 | 579 | ||
| III. Csing Ti () | 579–581 | Tahsziang () | 大象 | 579–581 |
| Tating () | 大定 | 581 | ||
Csen
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| VI. Vu Ti () | 557–559 | Jungting () | 永定 | 557–559 |
| IV. Ven Ti () | 560–566 | Tiencsia () | 天嘉 | 560–566 |
| Tienkang () | 天康 | 566 | ||
| IV. Fej Ti () | 566–568 | Kuangta () | 光大 | 566–568 |
| III. Hszüan Ti () | 569–582 | Tajcsien () | 太建 | 569–582 |
| Hou Csü () | 583–589 | Csitö () | 至德 | 583–586 |
| Csenming () | 禎明 | 586–589 | ||
Szuj
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Jang Csien () | 581–604 | Kajhuang () | 開皇 | 581–600 |
| Zsensou () | 仁壽 | 601–604 | ||
| Jang Kuang () | 605–617 | Taje () | 大業 | 605–617 |
| Jang Ju () | 617–618 | Jining () | 義寧 | 617–618 |
| Jang Tung () | 618–619 | Huangtaj () | 皇泰 | 618–619 |
Tang
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]idő |
||||
|---|---|---|---|---|
| magyaros pinjin |
magyaros pinjin |
kínai | ||
| Tang Kao-cu () | 618–626 | Vutö () | 武德 | 618–626 |
| I. Tang Taj-cung () | 626–649 | Csengkuan () | 貞觀 | 626–649 |
| Kao Cung () | 649–683 | Junghuj () | 永徽 | 650–655 |
| Hsziencsing () | 顯慶 | 656–661 | ||
| Lungsuo () | 龍朔 | 661–663 | ||
| Lintö () | 麟德 | 664–665 | ||
| Csienfeng () | 乾封 | 666–668 | ||
| Cungcsang () | 總章 | 668–670 | ||
| Hszienheng () | 咸亨 | 670–674 | ||
| Sahngjüan () | 上元 | 674–676 | ||
| Jifeng () | 儀鳳 | 676–679 | ||
| Tiaolu | 調露 | 679–680 | ||
| Junglung () | 永隆 | 680–681 | ||
| Kajjao () | 開耀 | 681–682 | ||
| Jungcsun () | 永淳 | 682–683 | ||
| Hungtao () | 弘道 | 683 | ||
| Csung Cung () | 684; 705–710 |
Sziseng () | 嗣聖 | 684 |
| Senlung () | 神龍 | 705–707 | ||
| Csinglung () | 景龍 | 707–710 | ||
| Zsuj Cung () | 684–690; 710–712 |
Venming () | 文明 | 684–690 |
| Csingjün () | 景雲 | 710–711 | ||
| Tajcsi () | 太極 | 712 | ||
| Jenho () | 延和 | 712 | ||
| Vu Hou () | 690–705 | Tiensou () | 天授 | 690–692 |
| Zsuji () | 如意 | 692 | ||
| Csangsou () | 長壽 | 692–694 | ||
| Jencaj () | 延載 | 694 | ||
| Csengseng () | 證聖 | 695 | ||
| Tiencövanszuj () | 天冊萬歲 | 695–696 | ||
| Vanszujdengfeng () | 萬歲登封 | 696 | ||
| Vanszujtungtien () | 萬歲通天 | 696–697 | ||
| Senkung () | 神功 | 697 | ||
| Sengli () | 聖曆 | 698–700 | ||
| Csisi () | 久視 | 700 | ||
| Tajü () | 大足 | 701 | ||
| Csangan () | 長安 | 701–705 | ||
| V. Sang Ti () | 710 | Tanglung () | 唐隆 | 710 |
| I. Hszüan Cung () | 712–756 | Hszientien () | 先天 | 712–713 |
| Kajjüan () | 開元 | 713–741 | ||
| Tienpao () | 天寶 | 742–756 | ||
| Szu Cung () | 756–762 | Csitö () | 至德 | 756–758 |
| Csienjüan () | 乾元 | 758–760 | ||
| Sangjüan () | 上元 | 760–761 | ||
| II. Tang Taj-cung () | 762–779 | Paojing () | 寶應 | 762–763 |
| Kuangtö () | 廣德 | 763–764 | ||
| Jungtaj () | 永泰 | 756–766 | ||
| Tali () | 大曆 | 766–779 | ||
| Tö Cung () | 779–805 | |||
| Sun Cung () | 805–805 | |||
| I. Hszien Cung () | 805–820 | |||
| Mu Cung () | 820–824 | |||
| I. Csing Cung () | 824–827 | |||
| Ven Cung () | 827–840 | |||
| Vu Cung () | 840–846 | |||
| II. Hszüan Cung () | 846–859 | |||
| I. Ji Cung () | 859–873 | |||
| I. Hszi Cung () | 873–888 | |||
| Csao Cung () | 888–904 | |||
| III. Aj Ti () | 904–907 | |||
Hivatkozások
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]Források
[szerkesztés | forrásszöveg szerkesztése]- ↑ Dawson 2002: Dawson, Raymond: A kínai civilizáció világa. Budapest, Osiris Kiadó, 2002. ISBN 963 389 3224
- ↑ Ecsedy 1992: Ecsedy Ildikó: Ex Oriente Lux. Bevezetés a régi Kína társadalmának és kultúrájának történetébe. Tanulmányok Kínáról Európa Ókorában. Miskolc, Miskolci Bölcsész Egyesület. 1992. ISBN 963 7528 032
- ↑ Gernet 2001: Gernet, Jacques: A kínai civilizáció története. Budapest, Osiris Kiadó, 2001. ISBN 963 389 111 6